E-learning w teorii

E-learning, nowoczesna metoda nauczania, jest coraz częściej stosowany zarówno w tradycyjnej edukacji jak i w świecie biznesu. Szkolenia e-learningowe stały się bardzo skutecznym narzędziem kształcenia pracowników, dzięki czemu podnoszona jest efektywność funkcjonowania odpowiednich działów organizacji i przedsiębiorstw. Stało się to możliwe dzięki wykorzystaniu możliwości mediów elektronicznych, wydajnych technologii przekazu, a przede wszystkim specjalistycznemu oprogramowaniu.

E-learning określany również mianem szkolenia elektronicznego, jest metodą prowadzenia szkoleń, umożliwiającą naukę w dowolnym miejscu, czasie i tempie. E-learning oznacza wspomaganie dydaktyki za pomocą komputerów osobistych, CD-ROM-ów i internetu. Pozwala na ukończenie kursu, szkolenia, a nawet studiów, bez konieczności fizycznej obecności w sali wykładowej. Udostępniając i wykorzystując szerokie zasoby materiałów edukacyjnych, e-learning sięga do nowych i wydajnych technologii przekazu oraz pozwala na istotną redukcję kosztów. Szkolenia realizowane metodami e-larningowymi nie należy traktować jako alternatywnych form szkolenia dla tradycyjnych seminariów i nauki przy pomocy tradycyjnego podręcznika. Praktyka pokazuje, że w dziedzinie szkoleń zawodowych i korporacyjnych doskonałe efekty uzyskujemy poprzez połączenie nowych i tradycyjnych metod nauczania. Narzędzia e-learningu to specjalnie przygotowane programy komputerowe, strony internetowe, fora dyskusyjne, poczta elektroniczna, czat, video konferencje.

Dzięki multimedialnym lekcjom, mamy możliwość łatwego przekazu teorii, wzbogaconej o animacje, filmy, dźwięk i obrazy, a więc możliwość zobrazowania sposobu wykonywania pewnych czynności (np. bezpiecznego odstawiania urządzenia) lub sekwencji działania (np. obsługa maszyny). Niewątpliwą zaletą tej metody jest łatwość aktualizacji wszystkich modułów szkoleniowych i dydaktycznych.


Trochę z historii - geneza e-learningu

Poczta

Pierwsze wzmianki na temat nauczania na odległość pochodzą już z XVIII wieku w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Właśnie tam pojawiło się pierwsze ogłoszenie prasowe z ofertą kursu korespondencyjnego, który polegał na przesyłaniu pocztą między studentami a prowadzącymi, materiałów szkoleniowych i zadań. Na początku XIX wieku nie tylko w Stanach Zjednoczonych a także w Europie, oferowano kursy językowe oraz kursy stenografii na odległość. Przykładowo w 1837 roku Isaac Pitman angielski fotograf i wynalazca stenografii (prekursor edukacji na odległość) rozpoczął nauczanie korespondencyjne w Bath (Anglia). Studenci przepisywali metodą stenografii fragmenty Biblii i przesyłali je pocztą do oceny. Brat Isaaca Benn w 1852 roku wprowadził podobny system w Stanach Zjednoczonych, Jego kursy zostały przełożone na kilkanaście języków.

Radio

W miarę rozwoju techniki nauczanie na odległość zaczęło posługiwać się nowymi mediami. I tak w latach 20-tych XX wieku rozpoczęło działać "radio edukacyjne" powszechnie wykorzystywane na słabo zaludnionych obszarach Australii a w latach 70-tych radio służyło, jako środek przekazu wykorzystywany do kształcenia mieszkańców obszarów wiejskich.

Telewizja

W 1945 roku, zainicjowana została, przez Uniwersytet Stanu Iowa, pierwsza "Telewizja edukacyjna". Równolegle od początku XX wieku zaczęły powstawać tzw. Otwarte Uniwersytety, na których można było uzyskać stopień naukowy studiując m.in. tylko korespondencyjnie. Umiejętności nabyte tylko za pośrednictwem poczty, były jednak krytykowane. Dopiero w 1969 roku udało się przełamać bariery kształcenia akademickiego na odległość w szkolnictwie wyższym, gdy powstał British Open University.

Przekaz satelitarny

Nauczano również przy pomocy przekazu satelitarnego, gdy w 1962 roku Amerykanie umieścili pierwszego satelitę komunikacyjnego Telstar 1 w latach 70-tych i 80-tych ta forma przekazu treści edukacyjnych była wykorzystywana najczęściej. Jednym z pierwszych był Uniwersytet Alaska.

Multimedia, Internet

Od początku lat 90-tych, wraz z wejściem nowych technik na, edukację na odległość, miał przede wszystkim dynamiczny rozwój telekomunikacji cyfrowej, technik satelitarnych i multimedialnych. Rewolucję w tej dziedzinie sprawiło nadejście ery Internetu. Nauczanie przez Internet czyli e-learning stał się możliwy dzięki nowoczesnym komunikatorom umieszczonym w wielu miejscach na świecie.

e-learning

E-learning to nauczanie na odległość za pośrednictwem mediów elektronicznych. Jest to interaktywna metoda kształcenia, w której zastosowanie znajdują najnowsze osiągnięcia technologii informatycznej a przekaz treści nauczania oraz innych informacji odbywa się głównie przez Internet, intranet, extranet i sieci komputerowe LAN, często z wykorzystaniem materiałów audio-video oraz płyt CD oraz telewizji interaktywnej. W e-learningu stroną przekazującą wiedzę i egzaminującą jest komputer, dlatego przyjęto nazywać tę formę nauki "distnce learning" czyli jak od początku mówiliśmy nauczaniem na odległość.

E-edukacja coraz śmielej wkracza w życie społeczeństwa. Polskie uczelnie, widząc niezaprzeczalne atuty, wykorzystują nowoczesne technologie w procesie kształcenia na poziomie wyższym. E-learningiem zainteresowane są też duże firmy widząc w nim: obniżkę kosztów edukacji, uczenia się w dogodnym tempie, miejscu i czasie, szkolenie wielu ludzi w krótkim czasie, korzystanie z wiedzy profesjonalnych wykładowców, powtarzalność kursów, szybkie reagowanie na zmiany (np.. w przepisach) i łatwą kontrolę rezultatów.

m-learning

m-learning, czyli nauka mobilna wykorzystuje dalszy rozwój technologii, tym razem, dziedzina ta powstała w związku z burzliwym rozwojem telefonii komórkowej. Ta dziedzina edukacji na odległość charakteryzuje się zastosowaniem urządzeń bezprzewodowych, poza telefonami komórkowymi takich jak Pocket PC. Rozwój technologii i w konsekwencji powiększające się możliwości nauki mobilnej wyznaczają nowe wyzwania!


Zalety i wady

Zalety e-learningu:

• Duża oszczędność pieniędzy. Szkolenia przeprowadzane w sposób tradycyjny muszą uwzględniać: honorarium wykładowcy, wynajem ośrodka szkoleniowego, transport, zakwaterowanie, wyżywienie i inne.
• Oszczędność czasu. Pracownicy nie powodują zaniedbań w pracy, gdyż uczą się w dogodnym miejscu i czasie, jak również nie muszą odrywać się od swoich codziennych obowiązków.
• Brak dezorganizacji pracy. Pracownicy nie muszą być szkoleni równocześnie co nie powoduje zatrzymania procesu pracy np. w jakimś konkretnym dziale.
• Łatwość oceny wyników. Przełożeni maga w łatwy sposób, dzięki testom weryfikującym, monitorować postępy pracowników w przyswajaniu przez nich wiedzy.
• Nieograniczona liczba szkolonych osób. W szkoleniach przez Internet nie ma żadnego ograniczenia liczby kursantów.
• Nieustanne doskonalenie programu szkoleniowego. Każdy program kursu prowadzonego przez Internet może być modyfikowany wraz z potrzebami kursantów indywidualnych a przede wszystkim dużych firm, wymaganiom stawianym przez rynek, zmianami w przepisach itp.
• Nowoczesny sposób nauczania. Kursanci, biorący udział w tego typu szkoleniach, doskonalą swą wiedzę przy wykorzystaniu nowoczesnych narzędzi. Już w 2005 roku 80% szkoleń ma odbywać się za pomocą Internetu. Jest to nieograniczony dostęp do wiedzy. Pracownik zawsze w dogodnym czasie może powrócić do informacji zawartych w szkoleniu Internetowym i zweryfikować posiadane wiadomości.
• Systematyczne budowanie przewagi nad konkurencją. Umożliwienie pracownikom ciągłego dostępu do wiedzy oraz motywacji do rozwoju to podstawa stworzenia zespołu zdobywającego przewagę rynkową.
• Nie bez znaczenia e-learning jest w szkoleniu osób niepełnosprawnych, często jest to jedyna droga do wiedzy dla wyżej wymienionych.

Wady e-learningu:

• Brak bezpośredniego kontaktu z wykładowcą i innymi kursantami.
• Uzależnienie od jakości sprzętu szybkości komputera i łączy internetowych.
• Kursant musi posiadać dużą samodyscyplinę.

W szkoleniach tzw. miękkich, wymagających interakcji między kursantami i kontaktu z wykładowcą tam , gdzie chcemy przekazać i wiedzę, i umiejętności e-learning nie wystarczy, konieczne jest użycie modelu mieszanego. W praktyce oznacza np. dwa dni szkolenia internetowego i jeden dzień kursu tradycyjnego z wykładowcą.

Wraz z e-learningiem rozwinęła się tez dystrybucja książek w formacie elektronicznym tzw. e-booki. Jest coraz więcej księgarń sieciowych, w tym największe to: Barnes&Noble, czy Amazon, obok tradycyjnego formatu "tree-book", oferują literaturę w formacie elektronicznym "e-book". W Polsce księgarnia literatura.net.pl oferuje e-booki.